Met de rellen boekt Minneapolis de sombere oogst van de scheiding tussen wit en zwart – Volkskrant

Minneapolis, dat na de dood van George Floyd al een week het toneel is van hevige rellen, geldt als een progressieve en welvarende stad. Tegelijk is het ook een van de steden in de VS waar de zwarte en de witte bevolking het meest van elkaar zijn gescheiden.

De zon gaat bijna onder in het noorden van Minneapolis als ineens overal een alarmerende piep klinkt, ook in de handen en de zakken van Emmett Hutchinson en zijn vrienden, die op de trap zitten van een huis dat waarschijnlijk nooit van hen zal worden. Het is 8 uur, de avondklok gaat in. ‘Oké gasten, ze willen ons weer binnen hebben’, zegt Hutchinson. Ze staan op en lopen naar hun auto’s. De avond gaat beginnen. Naar de protesten? ‘Nee, ’s nachts slapen de mensen die ons moeten horen. Wij gaan morgen de winkels opbouwen van de brothers die getroffen zijn.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Dit is Hawthorne, het hart van de North Side, een wijk van houten huizen in smalle straatjes met oude bomen, waar rapmuziek uit geparkeerde auto’s komt en de rook opstijgt uit barbecues als kleine locomotieven. Dit is waar de zwarte inwoners van Minneapolis in de vorige eeuw terechtkwamen, omdat ze niet mochten wonen waar ze wilden.

Apartheid

Hier, in wijken zoals Hawthorne, zie je dat apartheid niet alleen een Zuid-Afrikaanse praktijk was. Ook de Verenigde Staten hadden tot ver in de 20ste eeuw, om precies te zijn 1977, institutioneel beleid, vastgelegd in huurcontracten, overheidsrichtlijnen en hypotheekrestricties, om zwarte Amerikanen uit witte buurten te weren, en te voorkomen dat ze in hun eigen buurten huizen konden kopen. Deze zwarte wijk werd later nog eens afgescheiden van de rest van de stad door een van de snelwegen van Eisenhower.

Je zou, zonder veel moeite, kunnen zeggen dat daar alles mee begonnen is.

‘Dit zijn de praktijken die in het afgelopen decennium als efficiënt en profijtelijk bekend zijn komen te staan’, schreef J.T. Wardlaw, het hoofd van de Minneapolis Urban League in 1944 aan de lokale krant, de Minneapolis Star. ‘Dit zijn ook de praktijken die, als ze nog langer doorgaan, Minneapolis een sombere oogst zullen opleveren.’

En die oogst kwam de afgelopen dagen, in deze stad in het noorden van Amerika, die bekendstaat als progressief en welvarend.

Ja, de aanleiding was de dood van George Floyd, een man die stikte toen een politieagent negen minuten zijn knie op zijn keel zette, en waar drie andere agenten bij stonden toe te kijken. Maar dat geweld, en het idee dat dat normaal is, wordt gevoed door jaren van beschaafd racisme, zegt Nicki Tabor, een buurtbewoonster die even verderop op de hoek van Broadway op een tuinstoeltje is gaan zitten, om eventuele plunderaars weg te jagen. ‘We hebben het laten gebeuren.’

Rode pen

Het eerste zogeheten covenant werd in 1910 getekend: een koopcontract waarin was opgenomen dat een huis niet mocht worden verhuurd aan zwarte Amerikanen. De regels werden omarmd door de overheid, zo wordt beschreven door onderzoekers van de universiteit van Minnesota die de praktijk in kaart brengen met hun Mapping Project. De overheid zag het uitsluiten van Afro-Amerikanen als een manier om buurten te ‘stabiliseren’. De federale overheid stelde zulke contracten als voorwaarde voor het subsidiëren van bouwprojecten. Banken volgden het voorbeeld. Wat betekende dat de zwarte inwoners alleen nog konden wonen in wijken die later getto’s zouden worden genoemd.

Het gevolg: steden scheidden hun witte en zwarte bewoners in witte en zwarte buurten.

Tot overmaat van ramp werden die wijken door banken met rode pen omcirkeld, het zogeheten redlining: hier verstrekten ze geen hypotheken.

Het gevolg: witte Amerikanen hebben nu gemiddeld tien keer zo veel vermogen als zwarte Amerikanen.

Minneapolis is daarvan een exponent. De stad staat op de vierde plek van meest gesegregeerde steden van de Verenigde Staten. Het zwarte huizenbezit is een van de laagste van het land. De raciale inkomenskloof is een van de grootste van het land. De relatieve armoede leidt tot slechter onderwijs, tot minder mogelijkheden, tot meer criminaliteit, slechtere gezondheid en meer armoede. Racisme is niet simpelweg het gebruik van scheldwoorden, zegt Tabor. ‘Het is de combinatie en culminatie van al die vormen van achterstelling, die de gevoelens van minderwaardigheid in stand houden.’

Ze wijst op scholen, gefinancierd met onroerendgoedbelasting uit de buurt. Tot vijftien jaar geleden werden leerlingen uit de ene buurt nog naar scholen in andere buurten vervoerd. Maar dat is toen afgeschaft. ‘Buurtscholen, heten die. Klinkt heel goedaardig. Maar het is alleen bedoeld om de middelen oneerlijker te verdelen.’

Het racisme bij witte politieagenten vloeit uit die segregatie voort, denkt Tabor.

Hakbijl

Er is een zwarte man bij komen staan, Jamal, hij werkt voor het parlement, die zegt dat zwarte volksvertegenwoordigers doen wat ze kunnen. Er ligt een wetsvoorstel klaar voor politiehervorming. Maar hoewel dat is goedgekeurd in het (Democratische) huis van afgevaardigden van Minnesota, weigert de (Republikeinse) Senaat ernaar te kijken, laat staan erover te stemmen. Nationaal doet het ministerie van Justitie onder Trump nauwelijks nog onderzoek naar politiegeweld, berichtte CNN maandag.

(Dit is ook de essentie van wat Barack Obama maandag in een essay schreef: wie verandering wil, moet niet alleen protesteren, maar moet stemmen, vooral lokaal.)

Even verderop gaat iemand met een hakbijl een bank te lijf. Buurtbewoners beginnen te schreeuwen en lopen op hem af. De man legt zijn bijl neer en richt een pistool. Een buurtbewoner blijft hem hoofdschuddend aankijken. De man aarzelt, tiert, gaat even door met hakken, maar kan de druk van alle starende ogen en scheldende omstanders kennelijk niet aan, en verdwijnt op een fiets in de nacht.

Hier op Broadway is een nacht eerder veel geplunderd – ook bij zwarte ondernemers. Voor de T-shirtdrukkerij staat nu een posse van vijf jonge mannen, een amateurmilitie, in T-shirts, twee van hen met een dun kogelvrij vest, eentje onwennig met een pistool. Er zit een kogelgat in de achterruit van een auto. ‘De politie komt niet, we moeten het zelf doen’, zegt Ron Carlson, een van de eigenaren. Hij zegt ook nog dat de plunderaars niet van hier waren. ‘Ik ken iedereen, ik zag geen bekende gezichten.’

Er rijdt een jongen op een brommertje langs, in het zwart gekleed, kisten aan, haar in staartje, jerrycan aan zijn stuur, zwarte vegen op zijn gezicht, behalve op de plek waar zijn skibril zat, die nu in een zijvak van zijn rugzak zit. Of hij iets in de fik gaat steken? ‘Nee hoor, ik ga bij een vriend langs, die woont hier ver vandaan, daar heb ik de benzine voor nodig.’

Sam en Fatima. Met zwarte ondernemers heeft Fatima geen medelijden: ‘Ze doen mee aan het systeem.’Beeld Michael Persson

Verschillende agenda’s 

Het past bij wat de zwarte ondernemer Spencer Puckett eerder die dag vertelde, op het zwaar gehavende Lake street, terwijl hij zijn kledingwinkel aan het dichttimmeren was. Dat had hij een dag eerder ook gedaan, maar vergeefs: de plunderaars hadden het houten schot weggebroken. Onder de scherven van het raam hangt nog een papiertje ‘Black Lives Matter’. ‘Ik denk dat het witte anarchisten waren’, zegt Puckett, die niet tegen plunderen is, zolang de plunderaars zich richten op grote winkels, zoals de Apple Store. Vanavond gaat hij zelf de wacht houden – met AK-47. ‘Het maakt me niet zoveel uit wat ze doen, zolang ze het maar niet in de fik steken.’

Het geeft aan hoe complex de rellen zijn: er zijn verschillende mensen en verschillende agenda’s. En zelfs mensen met dezelfde agenda kunnen er verschillende methoden op na houden.

Sam en Fatima, twee studenten uit Iowa City, zijn naar Minneapolis gereden om mee te protesteren. Ze kijken die zaterdagmiddag naar de honderden buurtbewoners, wit, zwart, bruin, die uitgebrande benzinestations en banken aan het schoonvegen zijn, gevoed door broodjes die voorstadbewoners in volgeladen terreinwagens komen brengen. ‘Ze vegen het onder het tapijt, letterlijk’, zegt Sam. ‘Dit is het uitwissen van de zwarte woede’, zegt Fatima. Zij zijn helemaal vóór rellen en branden – ‘we moeten de samenleving opnieuw verzinnen’ – en hebben geen medelijden met de zwarte ondernemers even verderop. ‘Ze zouden helemaal geen zwarte winkelier moeten zijn. Ze doen mee aan het systeem.’

Wat zou George Floyd hebben gedaan? In Noord-Minneapolis staat Ronald Mann in zijn tuin, die net als zijn oude schoolgenoot Floyd uit Houston naar Minneapolis is verhuisd. Hij vertelt dat Floyd een rustige man was, een man tegen wie ze opkeken: basketballer, footballer, rapper bij DJ Screw. ‘Hij was niet het vechterstype. Maar hij zou de rellen hebben begrepen. Elke hond heeft zijn grenzen. Er is een breekpunt. En hij zou hebben gewild dat zijn dood niet vergeefs zou zijn.’

President Donald Trump.Beeld AFP

Een overzicht van de reacties op de rassenrellen in de Verenigde Staten, van Donald Trump tot Michael Jordan.

President Donald Trump (tweets zondag)
‘Wees hard, Democratische burgemeesters en gouverneurs. Deze mensen zijn ANARCHISTEN. Zet onze Nationale Garde in, NU. De Wereld kijkt toe en lacht jullie en Slome Joe (Biden, red.) uit. Is dit wat Amerika wil? NEE!!!’

‘Orde en gezag in Philadelphia, NU! Ze plunderen winkels. Zet onze geweldige Nationale Garde in zoals ze gisteravond EINDELIJK (dank u President Trump) deden in Minneapolis. Is dit wat kiezers willen met Slome Joe? Allemaal Dems (Democraten, red.)!’

Trump (conference call met gouverneurs maandag)

‘Jullie moeten domineren. Anders verspil je je tijd – ze zullen over je heenwalsen, jullie zullen er uitzien als een stel eikels’

Oud-president Barack Obama (verklaring vrijdag)
‘We moeten niet vergeten dat voor miljoenen Amerikanen anders behandeld worden vanwege hun etnische achtergrond tragisch, pijnlijk en gekmakend ‘normaal’ is, of ze nu te maken hebben met de gezondheidszorg of het justitiële apparaat, of dat ze gewoon joggen op straat of vogels kijken in het park’

Oud-vicepresident Joe Biden (verklaring zondag)
‘Protesteren tegen zulke wreedheden (politiegeweld, red.) is juist en noodzakelijk, het in brand steken van gemeenschappen en nodeloze verwoesting zijn dat niet’

Minister van Justitie William Barr (verklaring zondag)
‘Het geweld dat wordt uitgelokt en gepleegd door Antifa en soortgelijke groepen in relatie met de rellen is binnenlands terrorisme en zal ook zo worden behandeld.’ [(Het ministerie van Justitie zal zich richten op het…) ‘arresteren en aanklagen van de gewelddadige onruststokers die een vreedzaam protest hebben gekaapt en de federale wetgeving overtreden’]

Hu Xijin, hoofdredacteur Global Times (zondag)
‘Ik vermoed dat relschoppers uit Hongkong Amerikaanse staten zijn geïnfiltreerd. Politiebureaus aanvallen, winkels kort en klein slaan, wegen blokkeren, publieke voorzieningen afbreken, we kennen het allemaal van hun protesten. Valse relschoppers uit HK zijn evident de masterminds achter de gewelddadige protesten in de VS’

‘Mr. President, verschuil u niet achter uw geheime dienst. Ga serieus met de demonstranten in gesprek. Ga met ze onderhandelen, zoals u Beijing aanspoorde te doen met de relschoppers in Hongkong.’

Russisch ministerie van BZ (verklaring zondag)
‘Dit incident (de dood van George Floyd, red.) is zeker niet het eerste in een reeks uitingen van wetteloos gedrag en ongerechtvaardigd geweld van Amerikaanse wetshandhavers. (…) Amerikaanse politie begaat zulke opzienbarende misdaden maar al te vaak.’

Oud-basketballer Michael Jordan (post op sociale media)
‘Ik zie en voel ook de pijn, woede en frustratie van iedereen. Ik sta achter hen die een aanklacht doen tegen het ingesleten racisme en het geweld tegen mensen met een donkere huidskleur in dit land. Wij hebben er genoeg van. (…) We moeten doorgaan met vreedzame protesten tegen onrechtvaardigheid en eisen dat mensen ter verantwoording worden geroepen. Gezamenlijk moeten onze stemmen zoveel druk uitoefenen dat onze leiders de wetten gaan veranderen. En anders moeten we ons kiesrecht inzetten om een systemische verandering tot stand te brengen.’

Autocoureur Lewis Hamilton (post op Instagram)
‘Ik sta niet achter de mensen die plunderen en gebouwen in brand steken, maar achter degenen die vreedzaam protesteren. Er kan geen vrede zijn tot onze zogenaamde leiders voor verandering zorgen. Dit gaat niet alleen over Amerika, dit gaat ook over Groot-Brittannië, over Spanje, over Italië, overal. De manier waarop minderheden worden behandeld, moet veranderen. (…) We worden niet geboren met racisme en haat in onze harten, het wordt ons geleerd door de mensen waar we tegenop kijken.’

Lees verder

In gepolariseerde VS lijken de raciale scheidslijnen alleen maar dieper te worden
De aanleiding is politiegeweld tegen de zwarte bevolking, de achtergrond is de hardnekkige achterstand van die bevolking. De rellen in Minneapolis en elders in de Verenigde Staten verlopen volgens een patroon dat zich al zeker vijftig jaar periodiek herhaalt.

Protesten steeds grimmiger in VS, Trump overweegt inzet leger
De protesten tegen politiegeweld in de Verenigde Staten na de dood van de 46-jarige George Floyd, worden steeds grimmiger. Ondanks de ingestelde avondklok kwam het in verschillende staten tot grote demonstraties, die vaak vreedzaam begonnen, maar ontaardden in zware rellen. 

‘Als zwarte Amerikaan ben je nooit, nóóit veilig’
Al dagen is de stad Minneapolis het toneel van demonstraties, brandstichting en plundering. De aanleiding: de dood van een zwarte man, de 46-jarige George Floyd, door politiegeweld. Weer eentje.

Bijna 40 steden VS stellen avondklok in; tankwagen rijdt in op menigte
In zo’n 40 Amerikaanse steden is zondag een avondklok ingesteld. Dat laat CNN weten. De maatregel is een reactie op de hevige rellen van de afgelopen dagen, nadat de 46-jarige George Floyd bijna een week geleden door politiegeweld om het leven kwam. Het gaat onder andere om Los Angeles, Miami, Atlanta, Chicago, Minneapolis, Philadelphia, Dallas en Seattle

Source: volkskrant.nl

Geef een reactie