De boeven lijken ook in quarantaine te zitten – NRC

Reportage

Politie Oost-Nederland Criminelen lijken zich koest te houden in coronatijd, zo merken ze bij de grootste politieregio van Nederland. „Ik denk dat de criminaliteitscijfers enorm dalen.” Al hebben ze wel last van een nieuw fenomeen: coronahoesters.

Politiechefs uit de regio Oost-Nederland vergaderen over „nieuwe veiligheidsvraagstukken” tijdens de coronacrisis, met wat meer afstand van elkaar dan normaal, in Apeldoorn.
Politiechefs uit de regio Oost-Nederland vergaderen over „nieuwe veiligheidsvraagstukken” tijdens de coronacrisis, met wat meer afstand van elkaar dan normaal, in Apeldoorn.

Voor een maandagochtend ten tijde van een pandemie is hoofdcommissaris Oscar Dros (57) opvallend goedgemutst en ontspannen. De politiechef van de eenheid Oost-Nederland had de afgelopen week piketdienst en dat was een fluitje van een cent. „Het was een buitengewoon rustige week”, vertelt Dros. Hij zit, met steeds twee meter tussenruimte, om een grote vergadertafel met de andere drie leden van de eenheidsleiding. Dit is de wekelijkse maandagochtendvergadering op de negende verdieping van het blinkende hoofdbureau van politie in Apeldoorn.

De boeven in gemeenten als Arnhem, Zwolle of Enschede lijken de coronacrisis ook in quarantaine te zitten. „Ik denk dat de criminaliteitscijfers enorm dalen”, zegt Dros. Slechts één keer is hij de afgelopen week gevraagd in te stemmen met de inzet van een arrestatieteam. Er moest een gesignaleerde verdachte worden opgepakt in een hotel in Nijmegen. Normaal komt zo’n verzoek wekelijks wel tien keer.

Ook het overige politiewerk is de laatste dagen behoorlijk rustiger geworden in de grootste politieregio van Nederland (7.000 agenten in 76 gemeenten). Er zijn geen evenementen, er zijn minder aanrijdingen, minder geweldsincidenten en minder inbraken. „Alles neemt af.”

Dros zegt zich wel af te vragen „of er nieuwe veiligheidsvraagstukken zullen komen”. Neemt het huiselijk geweld bijvoorbeeld toe nu mensen hele dagen op elkaars lip zitten? Hij hoopt het ’s middags te vernemen als een vijftiental politiechefs uit de hele regio in Apeldoorn bijeenkomen voor het wekelijkse managementteamoverleg.

Cybercrime? „We zien juist oproepen op het dark web om ziekenhuizen nu met rust te laten.”

Een nieuw fenomeen steekt in ieder geval al wel de kop op. Alleen al in Oost-Nederland zijn de afgelopen dagen dertien incidenten geweest met ‘coronahoesters’. Dat zijn mensen die politieagenten belagen door te hoesten.

Dros heeft er in het weekeinde overleg over gehad met de hoofdofficier van justitie van het parket Oost-Nederland, Marthyne Kunst. De viespeuken zullen in supersnelrechtzittingen worden berecht. „Lijkt me heel goed dat het Openbaar Ministerie het signaal afgeeft dat dit totaal onaanvaardbaar is”, zegt Dros tegen zijn eenheidsleiding.

Hoofdcommissaris in Oost-Nederland, Oscar Dros, wil bijvoorbeeld weten of het huiselijk geweld is toegenomen.
Foto Eric Brinkhorst

Later die middag wordt duidelijk dat de GGD agenten niet zal testen na een spuugincident. „De witte kolom [medici, red.] geeft aan dat dit niet mogelijk is”, zegt Gert Veurink, lid van de eenheidsleiding. „Het zou collega’s wel geruststellen maar het testen is praktisch niet te realiseren.” Bovendien is er toch geen behandeling mogelijk bij besmetting.

Hoestende collega’s

De politie is deze virusdagen ook „druk met de eigen continuïteit”. Wat te doen als het ziekteverzuim onder de politie gaat oplopen? En hoe om te gaan met agenten die de komende weken met verlof wilden omdat ze in de zomer hadden moeten werken tijdens het Songfestival, de Formule-1 of het EK Voetbal? Mogen zij hun opgenomen verlofdagen weer ‘teruggeven’ om ze op een warmer tijdstip te besteden?

„Sturing op capaciteit is een enorme kwestie”, zegt Dros die zelf van plan was volgende week de inmiddels verplaatste marathon van Rotterdam te lopen. Afgelopen weekeinde is landelijk afgesproken dat aangevraagd verlof in principe door een agent weer kan worden ingetrokken.

Zijn plaatsvervanger Pim Miltenburg plaatst aan het eind van het ochtendberaad een relativerende opmerking. „Laten we deze crisis ook niet groter maken dan het is. We moeten ons werk aanpassen maar we moeten ook met beide benen nuchter op de grond blijven staan”.

Lastige pubers

In een ruimte zo groot als een gymnastiekzaal begint ’s middags het managementoverleg. Om te beginnen geeft iedereen een overzicht van de eigen problemen: aan het thuisfront en in het eigen team. De politiechefs vertellen hoe moeilijk het is lastige pubers binnen te houden. Een leidinggevende heeft een studerende dochter die waarschijnlijk Covid-19 heeft en zes hoog in een studentenflat zit. „Dat maakt vader bezorgd”, zegt hij.


In diverse Europese landen was de afgelopen dagen veel blauw of groen op straat te zien. Bekijk de fotoserie

Ook op het werk veroorzaakt het virus spanningen. Agenten willen plexiglas schermen om verdachten veilig te kunnen verhoren. En soms wordt de collegialiteit wel erg op de proef gesteld. Niet elke collega vindt het fijn om in de politiewagen te zitten met een hoestende collega. Een leidinggevende ziet zijn voor dit weekeinde geplande verhuizing in de soep lopen. Er wordt hem, gekscherend, lege celruimte aangeboden.

Het huiselijk geweld blijkt bij navraag mee te vallen. Maar de mensen hebben er pas een week op zitten dus dat beeld kan snel veranderen, wordt geconstateerd. De politiebaas van Twente, Karlijn Baalman, wil aandacht voor kindermishandeling.

De jeugd houdt de politie bezig. Veel jongeren zien de ernst van de gezondheidscrisis niet in. In sommige gemeenten worden voetbalveldjes gesloten door er een bordje ‘verboden toegang’ op te hangen. Dat schrikt niet alle hangjeugd af. En hoe gaat de politie een lockdown handhaven bij jongeren die de politie nogal eens met de middelvinger begroeten?


Lees ook over de persconferentie van maandagavond: Kabinet verstevigt en verlengt coronamaatregelen

Aanwezig op straat

Als er een verbod op samenscholing in wat voor vorm dan ook wordt afgekondigd, zal de politie „meteen extra investeren in aanwezigheid op straat”, zegt Lute Nieuwerth, algemeen commandant van de Staf Grootschalig Bijzonder Optreden. De eerste klap is volgens hem een daalder waard. Blijven praten en als dat niet helpt, doorpakken, is zijn advies. „We zullen optreden op een manier die past bij de Nederlandse politie”, zegt Dros.

Het hoofd van de intelligence-organisatie, Anne Jan Oosterheert, vertelt dat door corona het runnen van criminele informanten moeilijker is geworden. Toch gaat de politie dit weer „oppakken”. De recherche wil inzage houden in de drugsmarkt. „De import van chemicaliën uit China ligt stil en we willen zien wie nu in dit gat springt.” Het gerucht dat cybercrime een bijzonder probleem zou worden omdat criminelen DDoS-aanvallen op ziekenhuizen zouden plannen, blijkt vooralsnog ongegrond. „We zien juist oproepen op het dark web om ziekenhuizen nu met rust te laten.”

Fraude via het internet lijkt wel een groter probleem te worden. Een teamchef roept op ook al te anticiperen op de „nu uitgestelde criminaliteit”. De politie gaat dit nog nader in kaart brengen.

Zo worden er in drie uur nog heel wat vragen opgeworpen waar de politie nog niet meteen een antwoord op heeft. Het is niet anders, zegt Lute Nieuwerth. „Ik had ook liever gehad dat ik alle adviezen vier weken geleden had kunnen geven. En dat ik toen ook mijn aandelen had verkocht.”

Source: nrc.nl

Geef een reactie